Social Democracy must reclaim the power to protect

People must have a meaningful say over the wealth they help create and the conditions under which they create it.

Governments must strengthen collective bargaining, protect the freedom to organise and enforce employment standards throughout supply chains. Employers must pay wages and taxes owed, provide safe conditions and negotiate honestly over schedules, training and technological change. Public contracts must carry enforceable requirements for decent employment, with inspection and consequences when suppliers break them.

Denmark's bargaining institutions predate Frederiksen by generations. They illustrate the organised negotiating power workers need, developed within each country's institutions. ^[3]

Workers in fragmented workplaces need union access, equal migrant-worker protections and action against false self-employment. Elected worker representatives must have voting rights in large-company governance and timely information on restructuring, technology and employment decisions. National systems should determine board structures and representation shares; independent collective bargaining must remain protected. Small employers need accessible compliance support; workers need wage recovery and protection against abuse without losing their livelihood.

Contribution also includes the work of raising children and caring for relatives. Affordable childcare, paid care leave and pension recognition for caring must form part of the settlement. Long and physically demanding working lives deserve appropriate retirement arrangements and opportunities to retrain. Denmark's early-retirement legislation adopted in December 2020 provides one example of recognising lengthy labour-market participation. ^[4]

Labour ministries, employers and unions must publish progress on real earnings, bargaining coverage, workplace safety and wage recovery. Judge participation alongside job quality: people need income, security and influence over their working lives.

Οι άνθρωποι πρέπει να έχουν ουσιαστικό λόγο στη διανομή του πλούτου που συνδημιουργούν και στις συνθήκες εργασίας μέσα στις οποίες αυτός παράγεται.

Οι κυβερνήσεις οφείλουν να ενισχύουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, να προστατεύουν τη συνδικαλιστική ελευθερία και να επιβάλλουν την τήρηση των εργασιακών κανόνων σε ολόκληρη την αλυσίδα προμηθευτών και υπεργολάβων. Οι εργοδότες οφείλουν να καταβάλλουν τους οφειλόμενους μισθούς και φόρους, να εξασφαλίζουν ασφαλείς συνθήκες και να διαπραγματεύονται καλόπιστα για τα ωράρια, την κατάρτιση και τις τεχνολογικές αλλαγές. Οι δημόσιες συμβάσεις πρέπει να περιλαμβάνουν δεσμευτικούς όρους αξιοπρεπούς απασχόλησης, με ελέγχους και συνέπειες για όσους τους παραβιάζουν.

Οι θεσμοί συλλογικής διαπραγμάτευσης της Δανίας προϋπάρχουν της Φρέντερικσεν κατά πολλές γενεές. Αναδεικνύουν την οργανωμένη διαπραγματευτική δύναμη που χρειάζονται οι εργαζόμενοι, μέσα στο θεσμικό πλαίσιο κάθε χώρας. ^[3]

Οι εργαζόμενοι σε κατακερματισμένους χώρους απασχόλησης χρειάζονται πρόσβαση στα συνδικάτα, ίση προστασία για τους μετανάστες εργαζομένους και αντιμετώπιση της ψευδώς δηλωμένης αυτοαπασχόλησης. Οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι των εργαζομένων πρέπει να έχουν δικαιώματα ψήφου στα όργανα διοίκησης μεγάλων επιχειρήσεων και έγκαιρη πληροφόρηση για αποφάσεις αναδιάρθρωσης, τεχνολογίας και απασχόλησης. Κάθε εθνικό σύστημα πρέπει να καθορίζει τη δομή των συμβουλίων και τα ποσοστά εκπροσώπησης, διατηρώντας την αυτονομία των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Οι μικροί εργοδότες χρειάζονται προσιτή υποστήριξη για την τήρηση των κανόνων· οι εργαζόμενοι χρειάζονται είσπραξη δεδουλευμένων και προστασία από αυθαιρεσίες χωρίς απώλεια των μέσων βιοπορισμού τους.

Συνεισφορά είναι και η ανατροφή των παιδιών και η φροντίδα συγγενών. Προσιτές υπηρεσίες παιδικής φροντίδας, άδειες φροντίδας με αποδοχές και αναγνώριση του χρόνου φροντίδας για τη σύνταξη πρέπει να αποτελούν μέρος του συμβολαίου. Η μακρόχρονη και σωματικά απαιτητική εργασία χρειάζεται ανάλογες συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις και δυνατότητες επανεκπαίδευσης. Η δανική νομοθεσία για την πρόωρη συνταξιοδότηση, που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2020, προσφέρει ένα παράδειγμα αναγνώρισης της πολυετούς συμμετοχής στην αγορά εργασίας. ^[4]

Τα υπουργεία Εργασίας, οι εργοδότες και τα συνδικάτα οφείλουν να δημοσιοποιούν την πρόοδο στις πραγματικές αποδοχές, στην κάλυψη από συλλογικές διαπραγματεύσεις, στην ασφάλεια στην εργασία και στην είσπραξη δεδουλευμένων. Η συμμετοχή στην απασχόληση πρέπει να κρίνεται μαζί με την ποιότητα της εργασίας: οι άνθρωποι χρειάζονται εισόδημα, ασφάλεια και λόγο στην εργασιακή τους ζωή.

A durable social contract requires investment, productive businesses, skilled workers and an honest account of its costs.

Finance ministries must publish costs, revenues and distributional effects before implementing major commitments. Permanent spending needs dependable financing; investment needs credible assessment of benefits, borrowing costs and delivery risks. Independent fiscal institutions must examine those assumptions.

Sustain essential services and administrative capacity first. Phase further commitments against available staff, materials and revenue. Procurement reform and action against fraud matter, but plans cannot depend on unproven savings. Permanent spending must not depend on speculative productivity gains. Unsuccessful investment programmes must face redesign or closure.

Raise a fair contribution from economic rents, property gains and large inheritances, while protecting households with limited incomes. Every major tax proposal must identify its base, expected net revenue, payment timetable and avoidance safeguards, and explain effects on investment and households with limited cash income.

Productive enterprise needs reliable infrastructure, patient finance and fair market access. Enforce competition against exclusionary conduct, open procurement to smaller firms and set deadlines for licensing and infrastructure decisions. Business support must specify additional capacity, taxpayer risk and public benefit. Payments must follow verified milestones, with repayment for breaches. Workers must share gains through bargaining; founders and investors must retain incentives for productive risk-taking.

Governments must use public development finance and, where published assessments establish the public purpose, selective public stakes in critical infrastructure. Public risk must secure appropriate decision-making rights and a share of future returns. Cooperatives and employee-owned firms need fair access to finance and procurement. Professional appointments, transparent mandates, audited risks and parliamentary scrutiny must govern public investment institutions.

Employers introducing AI must consult workers, provide retraining and negotiate how measurable gains support pay, services and control over working time. Public investment must develop skills and help smaller firms adopt useful technologies responsibly.

The green transition requires electricity networks, efficient homes, public transport and industrial investment. Support must reach households unable to finance improvements. Publish household costs and expected benefits, and provide practical alternatives before imposing changes people cannot reasonably meet.

The OECD's 2026 Denmark assessment identifies ageing, security and climate pressures alongside uneven productivity. Even prosperous countries face choices. Judge investment by capabilities, living standards and resilience. ^[5] These proposals develop the case for productive capacity, wider economic participation and public returns in Western Prosperity, Reconsidered.

Ένα κοινωνικό συμβόλαιο με διάρκεια απαιτεί επενδύσεις, παραγωγικές επιχειρήσεις, εργαζομένους με δεξιότητες και ειλικρινή αποτίμηση του κόστους του.

Τα υπουργεία Οικονομικών οφείλουν να δημοσιεύουν το κόστος, τα έσοδα και την κατανομή των οφελών και των βαρών πριν εφαρμόσουν μεγάλες δεσμεύσεις. Οι μόνιμες δαπάνες χρειάζονται σταθερή χρηματοδότηση· οι επενδύσεις χρειάζονται αξιόπιστη αξιολόγηση των οφελών, του κόστους δανεισμού και των κινδύνων υλοποίησης. Οι ανεξάρτητοι δημοσιονομικοί θεσμοί πρέπει να ελέγχουν αυτές τις παραδοχές.

Προηγείται η στήριξη των βασικών υπηρεσιών και της διοικητικής ικανότητας. Οι πρόσθετες δεσμεύσεις υλοποιούνται σταδιακά, ανάλογα με το διαθέσιμο προσωπικό, τα υλικά μέσα και τα έσοδα. Η βελτίωση των δημόσιων προμηθειών και η καταπολέμηση της απάτης έχουν σημασία, αλλά ο σχεδιασμός δεν μπορεί να στηρίζεται σε ατεκμηρίωτες εξοικονομήσεις. Οι μόνιμες δαπάνες δεν πρέπει να εξαρτώνται από υποθετικές αυξήσεις της παραγωγικότητας. Τα αποτυχημένα επενδυτικά προγράμματα πρέπει να επανασχεδιάζονται ή να τερματίζονται.

Χρειαζόμαστε δίκαιη φορολογική συνεισφορά από τις οικονομικές προσόδους, την υπεραξία των ακινήτων και τις μεγάλες κληρονομιές, με προστασία των νοικοκυριών με περιορισμένα εισοδήματα. Κάθε σημαντική φορολογική πρόταση πρέπει να προσδιορίζει τη φορολογική βάση, τα αναμενόμενα καθαρά έσοδα, το χρονοδιάγραμμα καταβολής και τις δικλίδες κατά της φοροαποφυγής, εξηγώντας τις επιπτώσεις στις επενδύσεις και στα νοικοκυριά με περιορισμένο χρηματικό εισόδημα.

Η παραγωγική επιχειρηματικότητα χρειάζεται αξιόπιστες υποδομές, χρηματοδότηση με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και δίκαιη πρόσβαση στις αγορές. Οι κανόνες ανταγωνισμού πρέπει να εφαρμόζονται κατά πρακτικών αποκλεισμού, οι δημόσιες προμήθειες να είναι προσβάσιμες στις μικρότερες επιχειρήσεις και οι αποφάσεις αδειοδότησης και υποδομών να έχουν προθεσμίες. Η δημόσια στήριξη επιχειρήσεων πρέπει να προσδιορίζει την πρόσθετη παραγωγική δυναμικότητα, τον κίνδυνο για τους φορολογουμένους και το δημόσιο όφελος. Οι πληρωμές πρέπει να ακολουθούν επαληθευμένα ορόσημα, με επιστροφή ενισχύσεων για παραβιάσεις των όρων. Οι εργαζόμενοι πρέπει να μοιράζονται τα οφέλη μέσω διαπραγμάτευσης· οι ιδρυτές και οι επενδυτές πρέπει να διατηρούν κίνητρα ανάληψης παραγωγικού κινδύνου.

Οι κυβερνήσεις πρέπει να αξιοποιούν δημόσια αναπτυξιακή χρηματοδότηση και, όπου δημοσιευμένες αξιολογήσεις τεκμηριώνουν τον δημόσιο σκοπό, επιλεκτικές συμμετοχές του Δημοσίου στο κεφάλαιο κρίσιμων υποδομών. Η ανάληψη δημόσιου κινδύνου πρέπει να εξασφαλίζει ανάλογα δικαιώματα στη λήψη αποφάσεων και μερίδιο στις μελλοντικές αποδόσεις. Οι συνεταιρισμοί και οι επιχειρήσεις που ανήκουν στους εργαζομένους χρειάζονται δίκαιη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στις δημόσιες προμήθειες. Οι φορείς δημόσιων επενδύσεων πρέπει να διέπονται από επιλογή στελεχών με επαγγελματικά κριτήρια, διαφανείς εντολές, ανεξάρτητο έλεγχο των κινδύνων και κοινοβουλευτική εποπτεία.

Οι εργοδότες που εισάγουν τεχνητή νοημοσύνη οφείλουν να διαβουλεύονται με τους εργαζομένους, να προσφέρουν επανεκπαίδευση και να διαπραγματεύονται πώς τα μετρήσιμα οφέλη στηρίζουν τις αμοιβές, τις υπηρεσίες και τον έλεγχο του χρόνου εργασίας. Οι δημόσιες επενδύσεις πρέπει να αναπτύσσουν δεξιότητες και να βοηθούν τις μικρότερες επιχειρήσεις να υιοθετούν χρήσιμες τεχνολογίες με υπευθυνότητα.

Η πράσινη μετάβαση απαιτεί δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες, δημόσιες συγκοινωνίες και βιομηχανικές επενδύσεις. Η στήριξη πρέπει να φτάνει στα νοικοκυριά που αδυνατούν να χρηματοδοτήσουν τις βελτιώσεις. Το κόστος για τα νοικοκυριά και τα αναμενόμενα οφέλη πρέπει να δημοσιοποιούνται και να παρέχονται εφαρμόσιμες εναλλακτικές πριν επιβληθούν αλλαγές που υπερβαίνουν τις πραγματικές δυνατότητές τους.

Η αποτίμηση του ΟΟΣΑ για τη Δανία το 2026 εντοπίζει πιέσεις από τη γήρανση, την ασφάλεια και το κλίμα, μαζί με άνισες επιδόσεις στην παραγωγικότητα. Ακόμη και εύπορες χώρες βρίσκονται μπροστά σε επιλογές. Οι επενδύσεις πρέπει να κρίνονται από τις δυνατότητες, το βιοτικό επίπεδο και την ανθεκτικότητα που δημιουργούν. ^[5] Οι προτάσεις αυτές αναπτύσσουν το επιχείρημα για παραγωγική ικανότητα, ευρύτερη οικονομική συμμετοχή και δημόσιο όφελος που παρουσιάσαμε στο Western Prosperity, Reconsidered.

Public safety is a condition of practical freedom. Social democracy must defend the ability to walk through a neighbourhood, teach a class, attend a synagogue or mosque, choose a partner, leave a religion and speak without intimidation.

That requires firm action against Islamist extremist actors who commit, incite, recruit for or finance terrorist violence, alongside action against antisemitic and racist violence, organised crime and coercion exercised through family or religious authority. Investigations and sanctions must rest on individualised evidence and applicable legal criteria.

EU counterterrorism law defines terrorist offences through specified serious acts and terrorist aims, while preserving fundamental rights. Our response must protect freedom of religion, expression and association. ^[6]

The European Parliament's resolution of 8 October 2026 explicitly distinguishes Islam as a religion from political Islamism. It calls for Muslim Brotherhood-linked entities and individuals to be placed on the EU terrorist list where EU legal criteria are met. ^[7] Actual listings require a separate decision by the Council of the European Union. ^[8]

Muslims must enjoy the same protection, religious freedom and equal treatment as everyone else. Religion, ancestry and migration background cannot establish guilt. Peaceful religious practice, criticism of government and lawful advocacy remain protected. The right to peaceful protest must be upheld alongside the safety of residents, workers and businesses. Political conviction provides no entitlement to assault, threaten or terrorise others.

Interior and justice ministries must fund investigators, prosecutors, interpreters and courts to pursue violent recruitment, criminal financing and credible threats. Police must protect threatened people and institutions. Schools, youth services and community organisations need resources for early intervention, with safeguards for confidentiality and individual rights.

Protection must reach inside the home. Domestic abuse, sexual violence and coercive control require effective protection across the whole population, including safe accommodation, accessible reporting and sustained support for survivors. Women escaping forced marriage need income, legal assistance and autonomy. People threatened for leaving a religion need police protection; children resisting coercion need institutions able to act.

Ministers must answer for serious violence, repeat victimisation, access to support and confidence in lawful policing. Independent scrutiny must examine misconduct and unequal treatment. Success means people exercising their freedoms safely and obtaining justice; arrest totals alone cannot establish it.

Η δημόσια ασφάλεια αποτελεί προϋπόθεση για να ασκείται η ελευθερία στην πράξη. Η σοσιαλδημοκρατία οφείλει να υπερασπίζεται τη δυνατότητα κάθε ανθρώπου να περπατά στη γειτονιά του, να διδάσκει σε μια τάξη, να πηγαίνει σε συναγωγή ή τέμενος, να επιλέγει σύντροφο, να αποχωρεί από μια θρησκεία και να εκφράζεται χωρίς εκφοβισμό.

Αυτό απαιτεί αποφασιστική δράση κατά ισλαμιστών εξτρεμιστών που διαπράττουν ή υποκινούν τρομοκρατική βία, στρατολογούν για αυτήν ή τη χρηματοδοτούν. Απαιτεί επίσης δράση κατά της αντισημιτικής και ρατσιστικής βίας, του οργανωμένου εγκλήματος και του καταναγκασμού που ασκείται μέσω οικογενειακής ή θρησκευτικής εξουσίας. Οι έρευνες και οι κυρώσεις πρέπει να στηρίζονται σε στοιχεία που αφορούν συγκεκριμένα πρόσωπα και πράξεις και στα εφαρμοστέα νομικά κριτήρια.

Η αντιτρομοκρατική νομοθεσία της ΕΕ ορίζει τα τρομοκρατικά εγκλήματα με βάση συγκεκριμένες σοβαρές πράξεις και τρομοκρατικούς σκοπούς, διαφυλάσσοντας τα θεμελιώδη δικαιώματα. Η αντιμετώπισή τους οφείλει να προστατεύει την ελευθερία της θρησκείας, της έκφρασης και του συνεταιρίζεσθαι. ^[6]

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Οκτωβρίου 2026 διακρίνει ρητά το Ισλάμ ως θρησκεία από τον πολιτικό ισλαμισμό. Ζητεί την καταχώριση οργανώσεων και προσώπων που συνδέονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα στον κατάλογο της ΕΕ για την τρομοκρατία, εφόσον πληρούνται τα προβλεπόμενα ενωσιακά νομικά κριτήρια. ^[7] Για να γίνει μια τέτοια καταχώριση απαιτείται χωριστή απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ^[8]

Οι μουσουλμάνοι δικαιούνται την ίδια προστασία, θρησκευτική ελευθερία και ίση μεταχείριση με όλους τους άλλους. Η θρησκεία, η καταγωγή και το μεταναστευτικό υπόβαθρο δεν μπορούν να στοιχειοθετήσουν ενοχή. Η ειρηνική θρησκευτική πρακτική, η κριτική στην κυβέρνηση και η νόμιμη υποστήριξη θέσεων προστατεύονται. Το δικαίωμα στην ειρηνική διαδήλωση πρέπει να διαφυλάσσεται μαζί με την ασφάλεια των κατοίκων, των εργαζομένων και των επιχειρήσεων. Καμία πολιτική πεποίθηση δεν παρέχει δικαίωμα επίθεσης, απειλής ή τρομοκράτησης άλλων ανθρώπων.

Τα αρμόδια υπουργεία Εσωτερικών και Δικαιοσύνης οφείλουν να χρηματοδοτούν τις ανακριτικές υπηρεσίες, τους εισαγγελείς, τους διερμηνείς και τα δικαστήρια που διώκουν τη στρατολόγηση στη βία, την εγκληματική χρηματοδότηση και τις βάσιμες απειλές. Η αστυνομία πρέπει να προστατεύει απειλούμενα πρόσωπα και θεσμούς. Τα σχολεία, οι υπηρεσίες νεολαίας και οι τοπικές οργανώσεις χρειάζονται πόρους για έγκαιρη παρέμβαση, με εγγυήσεις εμπιστευτικότητας και ατομικών δικαιωμάτων.

Η προστασία πρέπει να φτάνει και μέσα στο σπίτι. Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση, η σεξουαλική βία και ο καταναγκαστικός έλεγχος απαιτούν αποτελεσματική προστασία για το σύνολο του πληθυσμού, με ασφαλή στέγαση, προσβάσιμους τρόπους καταγγελίας και διαρκή υποστήριξη των επιζώντων. Οι γυναίκες που διαφεύγουν από εξαναγκαστικούς γάμους χρειάζονται εισόδημα, νομική βοήθεια και αυτονομία. Όσοι απειλούνται επειδή εγκαταλείπουν μια θρησκεία χρειάζονται αστυνομική προστασία· τα παιδιά που αντιστέκονται στον καταναγκασμό χρειάζονται θεσμούς ικανούς να παρέμβουν.

Οι υπουργοί οφείλουν να λογοδοτούν για τη σοβαρή βία, την επαναλαμβανόμενη θυματοποίηση, την πρόσβαση σε υποστήριξη και την εμπιστοσύνη στη νόμιμη αστυνόμευση. Ανεξάρτητοι έλεγχοι πρέπει να εξετάζουν παραπτώματα και άνιση μεταχείριση. Επιτυχία σημαίνει οι άνθρωποι να ασκούν τις ελευθερίες τους με ασφάλεια και να βρίσκουν δικαιοσύνη· ο αριθμός των συλλήψεων από μόνος του δεν την αποδεικνύει.

A public promise becomes real when a service is available at the moment someone needs it.

National governments must agree funded staffing and service plans with municipalities and public providers. Healthcare, education and care budgets must account for population needs, professional training and the time required to do the work properly. Staff need decent pay, manageable workloads and professional judgment respected by their managers.

Denmark's December 2023 public-sector pay agreement illustrates negotiation with welfare staff and treats recruitment and retention as governing responsibilities. Its success must be judged by staffing and service outcomes. ^[9]

Housing policy must expand supply and access to ownership. Governments must finance public and nonprofit homes; municipalities must enable building near jobs and transport and reuse suitable vacant buildings. Assess buyer subsidies for effects on supply and prices. Recover a fair share of publicly created land-value gains, protecting low-income owners. Public support needs enforceable affordability conditions. Planning must represent people priced out alongside existing residents, with tenant security accompanying new supply.

As argued in Western Prosperity, Reconsidered, wider access must accompany productive investment. Judge housing policy by access to suitable homes, including ownership; preserving existing property values cannot silently become its overriding objective.

Begin with essential staffing gaps, viable housing projects and local delivery expertise. Expand as trained staff, construction capacity and financing become available. Every new entitlement must identify its provider and how capacity will be secured.

Publish waiting times, continuity of care, staff retention, affordable homes completed and housing costs relative to income. Examine regional and neighbourhood differences: national averages cannot compensate for a vanished local service or unaffordable housing near work.

Μια δημόσια δέσμευση αποκτά περιεχόμενο όταν η υπηρεσία είναι διαθέσιμη τη στιγμή που κάποιος τη χρειάζεται.

Οι εθνικές κυβερνήσεις οφείλουν να συμφωνούν με τους δήμους και τους δημόσιους φορείς παροχής υπηρεσιών σχέδια στελέχωσης και λειτουργίας με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Οι προϋπολογισμοί της υγείας, της εκπαίδευσης και της φροντίδας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες του πληθυσμού, την κατάρτιση των επαγγελματιών και τον χρόνο που απαιτείται για να γίνεται σωστά η δουλειά. Το προσωπικό χρειάζεται αξιοπρεπείς αμοιβές, διαχειρίσιμο φόρτο εργασίας και προϊσταμένους που σέβονται την επαγγελματική του κρίση.

Η συμφωνία του Δεκεμβρίου 2023 στη Δανία για τις αμοιβές στον δημόσιο τομέα αποτελεί παράδειγμα διαπραγμάτευσης με το προσωπικό του κοινωνικού κράτους και αντιμετωπίζει την προσέλκυση και την παραμονή εργαζομένων ως κυβερνητικές ευθύνες. Η επιτυχία της πρέπει να κρίνεται από τα αποτελέσματα στη στελέχωση και στις παρεχόμενες υπηρεσίες. ^[9]

Η στεγαστική πολιτική πρέπει να αυξάνει την προσφορά κατοικιών και να διευρύνει την πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση. Οι κυβερνήσεις οφείλουν να χρηματοδοτούν κατοικίες του Δημοσίου και μη κερδοσκοπικών φορέων· οι δήμοι να επιτρέπουν την οικοδόμηση κοντά σε θέσεις εργασίας και συγκοινωνίες και να επαναφέρουν σε χρήση κατάλληλα κενά κτίρια. Οι επιδοτήσεις αγοραστών πρέπει να αξιολογούνται ως προς τις επιπτώσεις στην προσφορά και στις τιμές. Ένα δίκαιο μέρος της υπεραξίας της γης που δημιουργούν οι δημόσιες παρεμβάσεις πρέπει να επιστρέφει στο κοινωνικό σύνολο, με προστασία των ιδιοκτητών χαμηλού εισοδήματος. Η δημόσια στήριξη χρειάζεται δεσμευτικούς όρους προσιτού κόστους. Ο σχεδιασμός πρέπει να εκπροσωπεί όσους αποκλείονται λόγω κόστους μαζί με τους υπάρχοντες κατοίκους, με προστασία των ενοικιαστών παράλληλα με τη νέα προσφορά.

Όπως υποστηρίξαμε στο Western Prosperity, Reconsidered, η παραγωγική επένδυση πρέπει να συνοδεύεται από ευρύτερη πρόσβαση. Η στεγαστική πολιτική πρέπει να κρίνεται από την πρόσβαση σε κατάλληλη κατοικία, συμπεριλαμβανομένης της ιδιοκατοίκησης· η διατήρηση των υφιστάμενων αξιών των ακινήτων δεν μπορεί να γίνεται σιωπηρά ο υπέρτατος στόχος της.

Προηγούνται τα κενά προσωπικού στις βασικές υπηρεσίες, τα βιώσιμα στεγαστικά έργα και η τοπική τεχνογνωσία υλοποίησης. Οι δεσμεύσεις διευρύνονται καθώς εξασφαλίζονται καταρτισμένο προσωπικό, κατασκευαστική δυναμικότητα και χρηματοδότηση. Κάθε νέο δικαίωμα σε υπηρεσία ή παροχή πρέπει να προσδιορίζει τον αρμόδιο φορέα και τον τρόπο εξασφάλισης της αναγκαίας ικανότητας.

Να δημοσιοποιούνται οι χρόνοι αναμονής, η συνέχεια της φροντίδας, η παραμονή του προσωπικού, οι προσιτές κατοικίες που ολοκληρώνονται και το κόστος στέγασης ως ποσοστό του εισοδήματος. Να εξετάζονται οι διαφορές μεταξύ περιφερειών και γειτονιών: οι εθνικοί μέσοι όροι δεν αναπληρώνουν μια τοπική υπηρεσία που χάθηκε ή την απουσία προσιτής κατοικίας κοντά στην εργασία.

Democratic government must take responsibility for immigration: its rules, its administration and its consequences for the communities receiving people.

Labour migration, asylum, family reunification and temporary protection require distinct decisions. Governments must explain those decisions, fund the housing, schools and services they require, and publish the assumptions behind them. Local authorities need resources that follow actual needs and sufficient notice to prepare.

Labour recruitment must respect wage standards and include employer contributions to training and the local capacity their recruitment requires. Work permits must offer practical protection against exploitation, including reasonable opportunities to change employer. Governments must invest in domestic skills alongside recruitment abroad.

Asylum systems must deliver prompt, fair individual decisions, adequate reception and effective judicial review. Those qualifying for protection must receive it. Where significant and lasting changes remove its grounds, authorities must assess cessation individually, respecting legal exceptions and other residence rights. A cessation decision does not itself authorise physical removal.

Where no legal right to remain exists, lawful, enforceable return decisions must be implemented. Foreign nationals convicted of serious offences should face removal where the applicable legal criteria are met, alongside appropriate criminal penalties. A conviction never makes removal automatic. Judicial review, family life, children's best interests and non-refoulement must be respected: no removal to persecution, torture or inhuman or degrading treatment. ^[10]

Governments must provide caseworkers, interpreters, courts, reliable records, identification procedures and readmission arrangements. Authorities must record why an enforceable return remains unimplemented, identify steps to resolve the obstacle and review the case regularly. Lawful obstacles to removal must be respected.

Integration must offer a credible path towards independence and full membership. Language teaching, qualification recognition, employment support and childcare must make participation possible. Public institutions must teach and uphold equality between women and men, freedom of conscience and the authority of civil law. Employers and public bodies must also confront discrimination that obstructs participation.

Denmark's employment figures show substantial improvement is possible: employment among immigrants classified as of non-Western origin rose markedly between 2015 and 2024. ^[11] Judge integration by lasting employment, earnings, language skills and independence.

Citizenship must mean equal standing. An unemployed citizen, a childless citizen or a citizen who fiercely opposes the government has the same claim to fundamental rights. Belonging must never become a probation renewed according to ancestry. Clear, accessible routes to secure residence and citizenship must accompany serious expectations of participation.

Η δημοκρατική κυβέρνηση οφείλει να αναλαμβάνει την ευθύνη για τη μετανάστευση: για τους κανόνες της, τη διοικητική διαχείρισή της και τις συνέπειές της στις κοινωνίες που υποδέχονται ανθρώπους.

Η μετανάστευση για εργασία, το άσυλο, η οικογενειακή επανένωση και η προσωρινή προστασία απαιτούν διακριτές αποφάσεις. Οι κυβερνήσεις πρέπει να εξηγούν αυτές τις αποφάσεις, να χρηματοδοτούν τις κατοικίες, τα σχολεία και τις υπηρεσίες που απαιτούνται και να δημοσιοποιούν τις παραδοχές στις οποίες βασίζονται. Οι τοπικές αρχές χρειάζονται πόρους που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και έγκαιρη ενημέρωση για να προετοιμάζονται.

Η προσέλκυση εργαζομένων από το εξωτερικό πρέπει να σέβεται τους ισχύοντες κανόνες αμοιβής και να συνοδεύεται από εργοδοτική συνεισφορά στην κατάρτιση και στις πρόσθετες υποδομές και υπηρεσίες που χρειάζονται οι τοπικές κοινωνίες. Οι άδειες εργασίας πρέπει να παρέχουν ουσιαστική προστασία από την εκμετάλλευση, περιλαμβάνοντας εύλογες δυνατότητες αλλαγής εργοδότη. Παράλληλα με τις προσλήψεις από το εξωτερικό, οι κυβερνήσεις οφείλουν να επενδύουν στις δεξιότητες του εγχώριου εργατικού δυναμικού.

Τα συστήματα ασύλου πρέπει να εξασφαλίζουν έγκαιρες, δίκαιες αποφάσεις ύστερα από ατομική εξέταση, επαρκή υποδοχή και αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο. Όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις προστασίας πρέπει να τη λαμβάνουν. Όταν σημαντικές και διαρκείς αλλαγές αίρουν τους λόγους προστασίας, οι αρχές πρέπει να εξετάζουν ατομικά την παύση της, σεβόμενες τις νομικές εξαιρέσεις και άλλα δικαιώματα διαμονής. Η απόφαση παύσης της προστασίας δεν επιτρέπει αφ’ εαυτής τη φυσική απομάκρυνση.

Όταν δεν υπάρχει νόμιμο δικαίωμα παραμονής, οι νόμιμες και εκτελεστές αποφάσεις επιστροφής πρέπει να υλοποιούνται. Οι αλλοδαποί που καταδικάζονται για σοβαρά αδικήματα πρέπει να υπόκεινται σε απομάκρυνση μόνο εφόσον πληρούνται τα εφαρμοστέα νομικά κριτήρια, παράλληλα με τις κατάλληλες ποινικές κυρώσεις. Η καταδίκη δεν καθιστά ποτέ την απομάκρυνση αυτόματη. Πρέπει να τηρούνται ο δικαστικός έλεγχος, ο σεβασμός της οικογενειακής ζωής, το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών και η αρχή της μη επαναπροώθησης: καμία απομάκρυνση προς διώξεις, βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση. ^[10]

Οι κυβερνήσεις οφείλουν να εξασφαλίζουν χειριστές υποθέσεων, διερμηνείς, δικαστήρια, αξιόπιστα αρχεία, διαδικασίες ταυτοποίησης και ρυθμίσεις επανεισδοχής. Οι αρχές πρέπει να καταγράφουν γιατί μια εκτελεστή απόφαση επιστροφής παραμένει ανεκτέλεστη, να προσδιορίζουν τα βήματα για την άρση του εμποδίου και να επανεξετάζουν τακτικά την υπόθεση. Τα νόμιμα κωλύματα απομάκρυνσης πρέπει να γίνονται σεβαστά.

Η ένταξη πρέπει να προσφέρει μια αξιόπιστη διαδρομή προς την αυτονομία και την πλήρη συμμετοχή στην κοινωνία. Η διδασκαλία της γλώσσας, η αναγνώριση προσόντων, η υποστήριξη για την εύρεση εργασίας και η παιδική φροντίδα οφείλουν να κάνουν τη συμμετοχή εφικτή. Οι δημόσιοι θεσμοί πρέπει να διδάσκουν και να υπερασπίζονται την ισότητα γυναικών και ανδρών, την ελευθερία της συνείδησης και την υπεροχή του νόμου της πολιτείας. Οι εργοδότες και οι δημόσιοι φορείς οφείλουν επίσης να αντιμετωπίζουν τις διακρίσεις που εμποδίζουν τη συμμετοχή.

Τα στοιχεία απασχόλησης της Δανίας δείχνουν ότι η ουσιαστική βελτίωση είναι εφικτή: η απασχόληση των μεταναστών που ταξινομούνται ως προερχόμενοι από μη δυτικές χώρες αυξήθηκε σημαντικά μεταξύ 2015 και 2024. ^[11] Η ένταξη πρέπει να κρίνεται από τη σταθερή απασχόληση, τις αποδοχές, τις γλωσσικές δεξιότητες και την αυτονομία.

Η ιδιότητα του πολίτη πρέπει να συνεπάγεται ισοτιμία. Ένας άνεργος πολίτης, ένας πολίτης χωρίς παιδιά ή ένας πολίτης που αντιπολιτεύεται σφοδρά την κυβέρνηση έχει την ίδια αξίωση στα θεμελιώδη δικαιώματα. Η θέση του στην κοινωνία δεν μπορεί να τίθεται διαρκώς υπό δοκιμασία εξαιτίας της καταγωγής του. Η απαίτηση για ενεργό συμμετοχή πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς και προσιτές διαδικασίες για την απόκτηση σταθερού καθεστώτος διαμονής και ιθαγένειας.

Authority earns trust through competence, equal treatment and the willingness to be held accountable.

Police powers must be governed by clear law and independent oversight. Intelligence operations require appropriate authorisation and review. Courts must remain independent, journalists must be free to investigate, and people harmed by public decisions must have effective remedies. Ministers must respect judgments and explain failures without treating scrutiny as disloyalty.

The same principles must apply when policies are politically convenient. The Court of Justice's December 2025 ruling on Denmark's housing framework clarified how discrimination law applies to rules using residents' non-Western background. It left the necessary factual assessments to the national court. The political lesson is to target deprivation, segregation and coercion directly, using evidence relevant to those problems. ^[12]

Elected institutions must choose social priorities and how benefits and burdens are distributed. Independent bodies must scrutinise costs, legality and outcomes. Every commitment needs a responsible institution, funded timetable and public results. Evaluation must examine exclusion and hidden harms. Increased abuse reports may reflect greater reporting confidence; ministers must explain such changes, never reward suppressed figures.

Persistent failure must trigger an explanation and a corrective decision on management, programme design, procurement or resource allocation, with a published timetable. Staff and service users must help identify procedures that consume time without improving protection or service quality.

Democracy needs sustained organisation through unions, community groups, service users and small-business associations. These organisations must be able to shape and challenge programmes between elections. Municipalities must reserve a defined share of local investment budgets for participatory budgeting under transparent rules, publish decisions and retain legal responsibility. Participation must shape allocation, with explanations of what changed and why. For a historical perspective on protection and democratic leadership, see our earlier Papandreou thought experiment.

European cooperation must share asylum and refugee-protection responsibilities, confront terrorist financing and organised crime, and enforce cross-border labour standards. Joint action on tax avoidance, energy and defence needs clear mandates and parliamentary scrutiny. National promises require institutions capable of addressing cross-border problems.

Η εξουσία κερδίζει την εμπιστοσύνη με την επάρκειά της, την ίση μεταχείριση και την αποδοχή του ελέγχου.

Οι αστυνομικές εξουσίες πρέπει να διέπονται από σαφή νομοθεσία και ανεξάρτητη εποπτεία. Οι επιχειρήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών χρειάζονται τις κατάλληλες εγκρίσεις και ελέγχους. Τα δικαστήρια πρέπει να παραμένουν ανεξάρτητα, οι δημοσιογράφοι ελεύθεροι να ερευνούν και όσοι θίγονται από δημόσιες αποφάσεις να έχουν αποτελεσματικά μέσα προσφυγής και επανόρθωσης. Οι υπουργοί οφείλουν να σέβονται τις δικαστικές αποφάσεις και να εξηγούν τις αποτυχίες τους χωρίς να αντιμετωπίζουν τον έλεγχο ως έλλειψη νομιμοφροσύνης.

Οι ίδιες αρχές οφείλουν να ισχύουν ανεξάρτητα από τις πολιτικές σκοπιμότητες. Η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Δεκέμβριο του 2025 για το δανικό στεγαστικό πλαίσιο διευκρίνισε πώς εφαρμόζεται η νομοθεσία κατά των διακρίσεων σε ρυθμίσεις που χρησιμοποιούν ως κριτήριο τη μη δυτική καταγωγή των κατοίκων. Άφησε την αναγκαία εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών στο εθνικό δικαστήριο. Το πολιτικό συμπέρασμα είναι ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να αντιμετωπίζουν ευθέως τη στέρηση, τον κοινωνικό διαχωρισμό και τον καταναγκασμό, με στοιχεία που αφορούν αυτά τα προβλήματα. ^[12]

Οι αιρετοί θεσμοί πρέπει να επιλέγουν τις κοινωνικές προτεραιότητες και την κατανομή των οφελών και των βαρών. Ανεξάρτητοι φορείς πρέπει να ελέγχουν το κόστος, τη νομιμότητα και τα αποτελέσματα. Κάθε δέσμευση χρειάζεται υπεύθυνο φορέα, χρηματοδοτημένο χρονοδιάγραμμα και δημόσια αποτελέσματα. Η αξιολόγηση πρέπει να εξετάζει τον αποκλεισμό και τις αφανείς βλάβες. Η αύξηση των καταγγελιών κακοποίησης μπορεί να αντανακλά μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στη διαδικασία καταγγελίας· οι υπουργοί πρέπει να εξηγούν τέτοιες μεταβολές και ποτέ να μην επιβραβεύουν την απόκρυψη στοιχείων.

Η επίμονη αποτυχία πρέπει να οδηγεί σε εξήγηση και διορθωτική απόφαση για τη διοίκηση, τον σχεδιασμό του προγράμματος, τις προμήθειες ή την κατανομή πόρων, με δημοσιευμένο χρονοδιάγραμμα. Το προσωπικό και οι χρήστες των υπηρεσιών πρέπει να συμβάλλουν στον εντοπισμό διαδικασιών που καταναλώνουν χρόνο χωρίς να βελτιώνουν την προστασία ή την ποιότητα των υπηρεσιών.

Η δημοκρατία χρειάζεται διαρκή συλλογική οργάνωση μέσα από συνδικάτα, τοπικές ομάδες, φορείς χρηστών υπηρεσιών και ενώσεις μικρών επιχειρήσεων. Αυτές οι οργανώσεις πρέπει να μπορούν να διαμορφώνουν και να αμφισβητούν τα προγράμματα μεταξύ των εκλογών. Οι δήμοι πρέπει να διαθέτουν καθορισμένο μέρος των τοπικών επενδυτικών προϋπολογισμών σε συμμετοχικό προϋπολογισμό, με διαφανείς κανόνες και δημοσιευμένες αποφάσεις, διατηρώντας τη νομική ευθύνη. Η συμμετοχή πρέπει να διαμορφώνει την κατανομή, με εξηγήσεις για το τι άλλαξε και γιατί. Για μια ιστορική οπτική στη σχέση προστασίας και δημοκρατικής ηγεσίας, δείτε το παλαιότερο νοητικό πείραμά μας για τον Ανδρέα Παπανδρέου.

Η ευρωπαϊκή συνεργασία πρέπει να επιμερίζει τις ευθύνες για το άσυλο και την προστασία των προσφύγων, να αντιμετωπίζει τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και το οργανωμένο έγκλημα και να επιβάλλει τους εργασιακούς κανόνες πέρα από τα σύνορα. Η κοινή δράση για τη φοροαποφυγή, την ενέργεια και την άμυνα χρειάζεται σαφείς εντολές και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Οι εθνικές δεσμεύσεις απαιτούν θεσμούς ικανούς να αντιμετωπίζουν διασυνοριακά προβλήματα.